Izmene pravilnika o transfernim cenama
Počeci regulative
| Velika Britanija | 1915. godine |
| SAD | 1917. godine |
| Srbija | 1991. godine - Zakon o porezu na dobit preduzeća |
| Srbija | 2001. godine - Zakon o porezu na dobit pravnih lica |
| Srbija | 2013. godina - reforma o odredbi o transfernim cenama u ZPDPL. Uvodi se obavezna izrada Studije o transfernim cenama. Usaglašavanje sa smernicama OECD |
| Srbija | 2022... |
Pravni okvir - Transferne cene
Pravni okvir obuhvata:- Zakon o porezu na dobit pravnih lica (član 59-62)
- Zakon o porezu na dohodak građana
- Pravilnik o sadržaju poreskog bilansa i drugim pitanjima od značaja za način utvrđivanja poreza na dobit pravnih lica
- Pravilnik o transfernim cenama i metodama koje se po principu ''van dohvata ruke'' primenjuju kod utvrđivanja cene transakcija među povezanim licima
- Mišlјenja Ministarstva finansija
- OECD Smernice za utvrđivanje transfernih cena za multinacionalne kompanije i poreske uprave.
Ministarstvo finansija je 01. oktobra 2021. godine donelo Pravilnik o izmenama i dopunama Pravilnika o transfernim cenama i metodama koje se po principu "van dohvata ruke" primenjuju kod utvrđivanja cene transakcija među povezanim licima ("Sl. Glasnik" RS broj 95/2021). Pravilnik stupa na snagu osmog dana od dana objavlјivanja u "Službenom glasniku Republike Srbije", odnosno 9. oktobra 2021. godine.
ŠTA SE MENJA?
Deo Izveštaja o transfernim cenama koji se odnosi na analizu grupe povezanih lica pored već postojećih informacija potrebno je:
- obelodaniti i informacije da li je obveznik članica međunarodne grupe povezanih pravnih lica
- da li se obveznik smatra krajnjim matičnim pravnim licem,
- informaciju o identitetu i državi rezidentnosti krajnjeg matičnog pravnog lica ukoliko se obveznik ne smatra krajnjim matičnim pravnim licem,
- krajnje matično pravno lice koje je rezidentni obveznik nadležnom poreskom organu podnosi i dodatni izveštaj na CbC (Country by Country Report) obrascu.
Šta čini međunarodnu grupu povezanih pravnih lica
Međunarodna grupa povezanih pravnih lica ( međunarodna grupa), je grupa lica koja su međusobno povezana po osnovu vlasništva ili kontrole u smislu MRS, odnosno MSFI, i čiji je ukupni konsolidovani prihod, iskazan u konsolidovanim finansijskim izveštajima za period koji prethodi periodu za koji postoji obaveza izveštavanja u smislu ovog člana, najmanje 750 miliona evra u dinarskoj protivvrednosti po srednjem kursu Narodne banke Srbije na dan usvajanja konsolidovanih finansijskih izveštaja, i
1) čija jedna ili više članica ima obavezu da sastavlјa, prikazuje, dostavlјa i obelodanjuje konsolidovane finansijske izveštaje u skladu sa MRS, odnosno MSFI, i
2) u kojoj je najmanje jedno pravno lice rezident druge poreske jurisdikcije u odnosu na ostale članice međunarodne grupe, ili je najmanje jedno pravno lice rezident jedne poreske jurisdikcije a podleže oporezivanju u drugoj poreskoj jurisdikciji po osnovu poslovanja preko stalne poslovne jedinice. Krajnjim matičnim pravnim licem međunarodne grupe (u dalјem tekstu: krajnje matično pravno lice), smatra se pravno lice, članica međunarodne grupe, ukoliko:
a) neposredno ili posredno, nad jednim ili više pravnih lica, članica međunarodne grupe, ima vlasništvo ili kontrolu koja stvara obavezu pripreme, sastavlјanja, prikazivanja, dostavlјanja i obelodanjivanja konsolidovanih finansijskih izveštaja u skladu sa zahtevima MRS, odnosno MSFI.
b) ne postoji drugo pravno lice unutar međunarodne grupe koje ima neposredno ili posredno vlasništvo ili kontrolu nad tim licem.
Godišnji izveštaj o kontrolisanim transakcijama međunarodne grupe povezanih pravnih lica se dostavlјa za poslovnu godinu krajnjeg matičnog pravnog lica na obrascu CbC (Country by Country Report). Rok za podnošenje CbC (Country by Country Report) obrasca je 12 meseci od isteka poslovne godine.
Obrazac se podnosi se u papirnoj formi.
Godišnji izveštaj o kontrolisanim transakcijama međunarodne grupe povezanih pravnih lica (CbC ) sadrži sledeće podatke:
- pregled svih članica međunarodne grupe, grupisanih prema poreskoj jurisdikciji u kojoj se nalaze;
- pregled raspodele prihoda članica međunarodne grupe u ukupno iznosu, kao i raspoređeno na prihode od povezanih i nepovezanih lica,
- pregled raspodele dobitka pre oporezivanja članica međunarodne grupe,
- pregled obračuna poreza na dobit i plaćenog poreza na dobit članica međunarodne grupe,
- pregled evidentiranog kapitala, neraspoređene dobiti, broja zaposlenih i materijalne imovine članica međunarodne grupe,
- pregled pretežne delatnosti članica međunarodne grupe
- dodatne informacije
Više o CbC (Country by Country Report) obrascu možete da saznate ovde.
Šta je cilj obrasca CbC (Country by Country Report)
Cilј je da Poreska uprava matične zemlјe stekne uvid u raspodelu dobiti prema članicama međunarodne grupe, kako bi na osnovu toga mogla da planira dalјe eventualne postupke. Iz Country by Country Report vidi se u kojim poreskim jurisdikcijama je nastao najveći profit, gde je plaćen najveći porez. Da li se može zaklјučiti da se porez ''seli'' na poreske jurisdikcije sa nižim poreskim stopama?
Transferne cene kod osnovnih sredstava
Ranijim izmenama Pravilnika o transfernim cenama i metodama koje se po principu "van dohvata ruke" primenjuju kod utvrđivanja cene transakcija među povezanim licima detalјno je opisan tretman transfernih cena nabavke osnovnih sredstava za koja se obračunava poreska amortizacija. Primena novih pravila obračuna transfernih cena kod osnovnih sredstava primenjuju se počev od 1. januara 2019. godine.
Obveznik je dužan da u Studiji o transfernim cenama prikaže podatak o ukupnoj razlici između transferne nabavne cene stalnog sredstva i nabavne cene stalnog sredstva utvrđene primenom principa "van dohvata ruke". Ukoliko postoji pozitivna razlika između nabavne vrednosti osnovnog sredstva u kontrolisanoj transakciji i vrednosti u skladu sa principom van dohvata ruke, 20% obračunate razlike biće uklјučeno u poreski bilans obveznika u tekućoj fiskalnoj godini.
Poresko opterećenje pozitivne razlike između nabavne vrednosti osnovnog sredstva u kontrolisanoj transakciji i vrednosti osnovnog sredstva u skladu sa principom van dohvata ruke biće razdvojeno u pet uzastopnih fiskalnih perioda. U tekućoj fiskalnoj godini 20% obračunate razlike biće uklјučeno u poreski bilans obveznika, dok isti iznos korekcije (20% obračunate razlike) treba da bude uklјučen u poreski bilans obveznika za naredne četiri fiskalne godine. Obračun poreske amortizacije osnovnih sredstava vrši se na osnovicu koju čini nabavna vrednost u kontrolisanoj transakciji.
Najčešće greške prilikom izrade Studije o transfernim cenama?
•Studija ne sadrži sve elemente propisane Pravilnikom o transfernim cenama
•Nisu svi kriterijumi zadovolјeni prilikom izbora uporednih preduzeća, a usled pretrage baze podataka
•Pogrešan odabir i primena pogrešne metode za proveru usklađenosti transfernih cena za povezane transakcije,
• Pogrešna osnovica prilikom izračunavanja neto transakcione marže,
•Nepoznavanje specifičnosti delatnosti kojima se kompanija bavi,
• Unos nepotpunih ili netačnih podataka,
• Neadekvatne evidencije: prilikom knjiženja transakcija sa povezanim licima.
• Neidentifikovanje svih transakcija sa svim povezanim licima: ova greška se dešava zbog nerazumevanja definicije povezanih lica.
• Korišćenje baze podataka uporedivih kompanija pre analize internih transakcija: interne uporedive transakcije imaju prednost nad eksternim.
• Primena iste benchmark analize za više perioda: domaća regulativa zahteva pripremu nove benchmark analize svake godine za isti tip transakcije
• Korišćenje benchmark analize koju je pripremala centrala matične komapanije
ZAKLJUČAK
- Planiranje
- Identifikovanje slabih tačaka i potencijalnih rizika,
- Stavite se u poziciju Poreske uprave,
- Koristite jednostavna objašnjenja činjenica i analiza u Studiji transfernih cena,
- Razmatranje promene pristupa,
- Ne čekajte kraj godine – izvršite preglede u toku godine